અપીલ દાખલ કરવાની મર્યાદા મૂળ આકારની આદેશથી ગણાય કે રેકટીફીકેશન આદેશથી?? ગુજરાત હાઈકોર્ટનો મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો…
રેક્ટિફિકેશન અરજી બાદ અપીલની મર્યાદા રેકટીફીકેશન આદેશથી ગણાશે નહિ કે મૂળ આદેશથી!!
High Court of Gujarat દ્વારા 29 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ આપવામાં આવેલ એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં અપીલની મર્યાદા (Limitation Period) અંગે સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે. New Kailash Suppliers Vs. State of Gujarat & Ors. કેસમાં હાઈકોર્ટે ઠરાવ્યું કે જ્યારે કરદાતા દ્વારા કલમ 161 હેઠળ રેક્ટિફિકેશન અરજી કરવામાં આવે અને તે પછી તેનો નિર્ણય આપવામાં આવે, ત્યારે અપીલની મર્યાદા રેક્ટિફિકેશનના નિર્ણયની તારીખથી ગણાશે. આ કેસમાં કરદાતા તરફથી રાજકોટના જાણીતા એડવોકેટ અપૂર્વ મહેતા ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
કેસનો સંક્ષિપ્ત પરિચય
- કેસ નં.: R/SCA/9540 of 2025
- તારીખ: 29/01/2026
- પિટિશનર: New Kailash Suppliers
- પ્રતિસાદી: State of Gujarat & Ors.
- બેન્ચ: માન. ન્યાયમૂર્તિ A.S. Supehia અને માન. ન્યાયમૂર્તિ Pranav Trivedi
પિટિશનરે 12.08.2024ના ઓર્ડર સામે સીધી અપીલ કરવા બદલે પ્રથમ Section 161 of CGST Act હેઠળ 05.11.2024ના રોજ રેક્ટિફિકેશન અરજી કરી હતી. તે અરજી 19.03.2025ના રોજ નામંજૂર કરવામાં આવી. ત્યારબાદ 25.03.2025ના રોજ અપીલ દાખલ કરવામાં આવી હતી.
પરંતુ અપીલેટ ઓથોરિટીએ 25.04.2025ના રોજ અપીલ “મર્યાદા બહાર” હોવાનું કહીને ફગાવી દીધી હતી.
⚖️ મુખ્ય કાનૂની પ્રશ્ન
અપીલની મર્યાદા (Section 107 હેઠળ) કઈ તારીખથી ગણવી?
- મૂળ આદેશ (12.08.2024)થી?
- કે રેક્ટિફિકેશન અરજીના નિર્ણય (19.03.2025)થી?
📖 કોર્ટનો અભિપ્રાય
ગુજરાત હાઈકોર્ટેની ડીવીઝન બેન્ચે નોંધ્યું કે:
- પિટિશનરે સમયસર રેક્ટિફિકેશન અરજી કરી હતી.
- તે અરજીનો નિર્ણય 19.03.2025એ થયો.
- અપીલ માત્ર પાંચ દિવસમાં એટલે કે 25.03.2025એ દાખલ થઈ.
કોર્ટએ જણાવ્યું કે રેક્ટિફિકેશન અરજીની ફાઈલિંગ અને તેનો નિકાલ “મર્યાદા ગણતરી માટે મહત્વપૂર્ણ પરિબળ” છે.
અપીલેટ ઓથોરિટીએ Form GST APL-01માં દર્શાવેલ વિગતો પર યોગ્ય વિચારણા કર્યા વગર અપીલ ફગાવી દીધી હતી, જે કાયદેસર નહોતું.
🧾 મહત્વપૂર્ણ નિષ્કર્ષ
- Section 107 હેઠળ અપીલ 3 મહિના + 1 મહિના (કુલ 120 દિવસ)ની મર્યાદામાં કરવી પડે છે.
- સામાન્ય રીતે 120 દિવસથી વધુ વિલંબ કોર્ટ માફ કરી શકતી નથી.
- પરંતુ, જો Section 161 હેઠળ રેક્ટિફિકેશન અરજી કરવામાં આવી હોય, તો અપીલની મર્યાદા તેનો નિર્ણય થયા પછી શરૂ થાય.
આથી, હાઈકોર્ટે અપીલેટ ઓર્ડર રદ કરીને મામલો ફરીથી અપીલેટ ઓથોરિટીને મોકલી આપ્યો.
📊 કરદાતાઓ માટે માર્ગદર્શન
- જો ઓર્ડરમાં સ્પષ્ટ ભૂલ હોય તો પહેલા Section 161 હેઠળ રેક્ટિફિકેશન અરજી કરી શકાય.
- રેક્ટિફિકેશન અરજીનો નિકાલ થયા પછી જ અપીલની મર્યાદા ગણવી.
- Form GST APL-01માં વિલંબ અંગે સ્પષ્ટ કારણો દર્શાવવું જરૂરી છે.
🏁 સંપાદક નોંધ
આ ચુકાદો GST કાયદા હેઠળ અપીલની મર્યાદા અંગે મહત્વપૂર્ણ માર્ગદર્શન આપે છે. ખાસ કરીને, રેક્ટિફિકેશન અરજી બાદ અપીલની સમયમર્યાદા કઈ રીતે ગણવી તેની સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે. કોર્ટનો આ અભિગમ કરદાતાઓને ન્યાયસંગત તક આપવા માટે સહાયક છે અને અપીલેટ ઓથોરિટીઓએ મર્યાદા ગણતરી કરતી વખતે તમામ સંબંધિત પરિબળો ધ્યાનમાં લેવાની ફરજ છે. આ ચુકાદો ભવિષ્યમાં સમાન વિવાદોમાં માર્ગદર્શક સાબિત થવાનો છે.
