ગુજરાત ચેમ્બર દ્વારા જી.એસ.ટી. ટ્રીબ્યુનલમાં અપીલ કરવાની મુદતમાં વધારો કરવા કરવામાં આવી રજૂઆત

કરદાતાઓ અને ટેક્સ પ્રોફેશનલ્સને પડી રહેલી મુશ્કેલીઓને ધ્યાનમાં રાખી કેન્દ્ર સરકાર સમક્ષ રજૂઆત

અમદાવાદ, તા. 24 જૂન 2026

ગુજરાત ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રી (GCCI) દ્વારા કેન્દ્રીય નાણાં મંત્રી શ્રીમતી નિર્મલા સીતારામન સમક્ષ મહત્વપૂર્ણ રજૂઆત કરીને Goods and Services Tax Appellate Tribunal (GSTAT) સમક્ષ અપીલ દાખલ કરવાની હાલની સમયમર્યાદામાં વધુ છ માસનો વધારો કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. GCCIએ રજૂઆતમાં જણાવ્યું છે કે GSTAT કાર્યરત થવું એ GST વિવાદ નિવારણ પ્રણાલીમાં એક ઐતિહાસિક અને આવકારદાયક પગલું છે, પરંતુ હાલમાં પોર્ટલ તથા પ્રક્રિયાગત સ્તરે અનેક વ્યવહારુ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરદાતાઓ અને ટેક્સ પ્રોફેશનલ્સ કરી રહ્યા છે.

GCCIની નયનભાઈ શેઠના ચેરમેનશીપ હેઠળની ઇનડાયરેક્ટ ટેક્સ કમિટી દ્વારા કરવામાં આવેલી રજૂઆતમાં જણાવાયું છે કે CGST Act, 2017 ની કલમ 112 હેઠળ અપીલ માટેની કાનૂની સમયમર્યાદા પૂર્ણ થયા બાદ GSTAT પાસે વિલંબ માફ કરવાની મર્યાદિત સત્તા છે. તેથી કરદાતાઓને તકનીકી અને પ્રક્રિયાગત ખામીઓના કારણે અપીલના હકથી વંચિત ન રહેવું પડે તે માટે સમયમર્યાદા વધારવી અત્યંત જરૂરી છે.

પોર્ટલમાં ગંભીર તકનીકી ખામીઓ

GCCIએ રજૂઆતમાં GSTAT પોર્ટલની અનેક તકનીકી ખામીઓ તરફ ધ્યાન દોર્યું છે. પોર્ટલ પર વારંવાર Buffering અને Session Timeoutની સમસ્યાઓ સર્જાતી હોવાથી અપીલની પ્રક્રિયા દરમિયાન ભરવામાં આવેલ માહિતી નષ્ટ થઈ જાય છે અને કરદાતાઓને વારંવાર ફરીથી લોગિન કરવું પડે છે. પરિણામે અપીલ દાખલ કરવાની પ્રક્રિયા વધુ જટિલ અને સમયખાઉ બની રહી છે.

આ ઉપરાંત Aadhaar Authentication પૂર્ણ થયા પછી પણ કેટલીક અપીલોમાં ડિજિટલ સહી દર્શાતી નથી, જેના કારણે દાખલ કરાયેલ અપીલની માન્યતા અંગે અનિશ્ચિતતા સર્જાય છે. ઘણા કેસોમાં અપડેટ કરાયેલ ઈ-મેલ સરનામા સાથે GSTAT પોર્ટલનું સમન્વય ન થવાને કારણે OTP પ્રાપ્ત થતો નથી અને કરદાતાઓ અપીલ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી શકતા નથી.

અપીલ પ્રક્રિયાની જટિલતા ઘટાડવાની માંગ

GCCI દ્વારા રજૂઆતમાં GST APL-05 થી APL-07 સુધીના ફોર્મમાં વિગતવાર માર્ગદર્શિકા ઉમેરવાની માંગ કરી છે. હાલ સ્પષ્ટ સૂચનાઓના અભાવે કરદાતાઓ અને પ્રેક્ટિશનરોને જરૂરી વિગતો ભરવામાં મુશ્કેલીઓ પડી રહી છે. ઉપરાંત “Case Summary” અને “Statement of Facts” સંબંધિત કેટલીક વિગતો પુનરાવર્તિત હોવાને કારણે બિનજરૂરી જટિલતા ઉભી થાય છે અને સમયનો વ્યય થાય છે.

ચેમ્બરે “About Appellant” અને “Respondent Details” જેવી માહિતી GST પોર્ટલમાંથી ઓટો-પોપ્યુલેટ કરવાની પણ માંગ કરી છે જેથી માનવીય ભૂલો ઘટે અને અપીલ પ્રક્રિયા વધુ સરળ બને.

દસ્તાવેજ અપલોડ અને ફી ગણતરીની સમસ્યાઓ

હાલ GSTAT પોર્ટલમાં એક ફાઇલ માટે 250 પાનાં સુધીની જ મર્યાદા હોવાથી મોટા વિવાદોમાં જરૂરી દસ્તાવેજો અપલોડ કરવામાં મુશ્કેલી પડે છે. GCCIએ આ મર્યાદા વધારીને 500 પાનાં કરવાની ભલામણ કરી છે.

રજૂઆતમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે કેટલાક કેસોમાં અપીલ ફીની ગણતરીમાં પણ ભૂલો જોવા મળી રહી છે. જ્યાં કાયદાકીય રીતે રૂ. 15,000 ફી લાગુ પડે છે ત્યાં પોર્ટલ રૂ. 25,000 સુધીની ફી દર્શાવે છે. ઉપરાંત ફી ભર્યા બાદ તેની એન્ટ્રી પોર્ટલ પર પ્રતિબિંબિત થવામાં 72 કલાક જેટલો સમય લાગતો હોવાથી કરદાતાઓમાં અનિશ્ચિતતા સર્જાય છે.

સમયમર્યાદા 31 ડિસેમ્બર 2026 સુધી લંબાવવાની માંગ

GCCIએ કેન્દ્ર સરકારને વિનંતી કરી છે કે GSTATમાં અપીલ દાખલ કરવાની અંતિમ તારીખ 30 જૂન 2026ના બદલે 31 ડિસેમ્બર 2026 સુધી લંબાવવામાં આવે. આ રાહત તે તમામ કેસોમાં લાગુ કરવામાં આવે જ્યાં અપીલપાત્ર આદેશ 1 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીમાં કરદાતાને સંપ્રેષિત થયો હોય. ચેમ્બરના મતે આ નિર્ણય કરદાતાઓને જરૂરી દસ્તાવેજો તૈયાર કરવા પૂરતો સમય આપશે, ખામીરહિત અપીલો દાખલ કરવામાં મદદરૂપ થશે અને GSTATની કાર્યક્ષમતામાં પણ વધારો કરશે.

સંપાદકીય નોંધ

GSTATની સ્થાપના GST કાયદા હેઠળ વિવાદ નિવારણની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. જોકે નવી પ્રણાલીના પ્રારંભિક તબક્કામાં ઊભી થયેલી તકનીકી અને પ્રક્રિયાગત સમસ્યાઓને ધ્યાનમાં લેતા GCCIની રજૂઆત વ્યાવહારિક અને સમયોચિત ગણાવી શકાય. જો સરકાર આ રજૂઆતને સ્વીકારશે તો દેશભરના હજારો કરદાતાઓ અને ટેક્સ પ્રોફેશનલ્સને મહત્વપૂર્ણ રાહત મળશે તેમજ GSTATમાં અપીલ પ્રક્રિયા વધુ અસરકારક અને વિશ્વસનીય બની શકશે.